Tematy na ustną (wewnętrzną) część egzaminu maturalnego

sesja wiosenna 2006/2007

LITERATURA

1.  Analizując utwory z literatury polskiej i obcej, zaprezentuj przemiany powieści jako gatunku  literackiego.

2.  Rola wizji i  snu w literaturze. Omów na przykładzie wybranych utworów.

3.  Różne oblicza absurdu w literaturze. Przedstaw na przykładach utworów polskich i obcych.

4.  Ucieczka bohaterów jako jeden z motywów literackich. Uwzględnij różne sposoby jej przedstawiania i jej funkcje w literaturze.

5.  Różne kreacje podmiotu lirycznego w liryce- analiza wybranych utworów.

6.  Dokument i parabola jako dwa sposoby mówienia o współczesności. Zaprezentuj problem w oparciu o wybrane przykłady.

7.  Nowatorstwo w prozie dwudziestolecia międzywojennego. Omów zjawisko, uwzględniając literaturę polską i obcą.

8.  Rewolucja drogą do wprowadzenia zmian. Zaprezentuj opinie znanych ci autorów, którzy podjęli ten problem w swojej twórczości.

9.  Dramaty współczesne jako wyzwanie wobec tradycji. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów.

10. Problem powinności obywatelskiej w ujęciu twórców na przestrzeni dziejów. Omów na przykładach wybranych utworów.

11. Gdy patrzę na wkład Polski do skarbca wartości europejskich i ludzkich (...) to widzę, że polski etos nie jest etosem prowincjonalnym i parafialnym. Współbrzmi on harmonijnie z koniecznościami  XXI w. (Henryk Skolimowski). Które dzieła z literatury polskiej powinien poznać każdy Europejczyk? Wybór uzasadnij.

12. Bohater na miarę swoich czasów na wybranych przykładach literackich . Udowodnij zależność kreacji bohatera od charakterystyki tworzącej go epoki .

13. Romantyczne i pozytywistyczne kryteria oceny człowieka . Na podstawie wybranych przykładów omów podobieństwa i różnice między nimi .

14. Różne spojrzenia na wieś w literaturze .

15. Konrad , Wokulski , Judym i nie tylko – samotni z wyboru czy z konieczności . Zaprezentuj różne aspekty samotności w literaturze .

16. Powstaniec, organicznik, dekadent – twoja ocena różnych postaw wykreowanych  przez literaturę XIX w.

17. Jak kształtował się model Polaka patrioty w literaturze na przestrzeni epok?

18. Świat ludowych wierzeń i wartości oraz  jego rola  w literaturze. Omów na przykładzie wybranych tekstów literackich

19. Przedstaw różne obrazy miasta w twórczości pisarzy XIX i XX w.

20. Córki , bohaterki literatury pięknej. Co je łączy a co dzieli ? Zaprezentuj temat odwołując się do wybranych przykładów.

21. Żartem, serio, ironicznie . Różne sposoby mówienia o wadach Polaków.

22. Skomentuj przesłanie twórczości poetyckiej Zbigniewa Herberta.

23. Wpływ pieniądza na życie bohaterów literackich . Zanalizuj problem na wybranych przykładach.

24. Przedstaw literacki wizerunek diabła na przykładzie wybranych utworów z różnych epok .

25. Funkcja fantastyki literackiej . omów zagadnienie na przykładach .

26. Psychika zbrodniarza jako temat literacki . Omów zagadnienie na wybranych przykładach .

27. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych epok..

28. Postać władcy w literaturze - przedstaw wizerunki tych postaci w różnych  epokach literackich, wskaż przemiany i określ ich przyczyny.

29. Najciekawsze, Twoim  zdaniem kreacje kobiet w literaturze wybranych epok.

30. Motyw naprawy Rzeczypospolitej w staropolskim piśmiennictwie politycznym i literaturze pięknej.

31. Małżeństwa literackie od Aleksego do Ziembiewiczów. Wykorzystaj poznane utwory.

32. Święci w Bogu i święci bez Boga, czyli od  „Legendy o św. Aleksym do „Dżumy”

33. Świat odwróconego dekalogu na podstawie utworów obrazujących obraz wojny i okupacji.

34. Przemiana wewnętrzna jako motyw literacki i element określający osobowość bohaterów literackich. Przedstaw na wybranych utworach.

35. Zadania poezji i rola artysty w wybranych epokach literackich. Wykorzystaj literaturę  przynajmniej dwóch epok.

36. Stosunek do przeszłości narodowej w utworach H. Sienkiewicza i S. Żeromskiego . Wykorzystaj znane Ci utwory.

37. Literatura   jako narzędzie walki z systemem totalitarnym. Omów zjawisko odwołując się do wybranych utworów.

ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI

 

1. Fascynacja pięknem. Omów, analizując wybrane dzieła literackie i malarskie.

2. Inscenizacje teatralne wybitnych dramatów romantycznych i młodopolskich. Scharakteryzuj zjawisko na przykładzie dzieł różnych reżyserów.

3. Zaduma postaci jako częsty motyw utworów literackich, malarskich, rzeźbiarskich.

4. Przedmioty codziennego użytku w poezji współczesnej i w malarstwie - analiza porównawcza dzieł.

5. Filmy Jerzego Hoffmana jako interpretacje dzieł literatury polskiej. Scharakteryzuj wybrane przykłady.

6. Wizja zmartwychwstania Chrystusa w utworach literackich, filmie, malarstwie. Dokonaj analizy porównawczej na przykładzie wybranych dzieł

7. Artystyczne interpretacje motywu wędrówki w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

8.  Język literatury, język filmu – dokonaj porównania, odwołując się do wybranych dzieł.

9. Wielkie wydarzenia naszej historii utrwalone w różnych tekstach kultury.  Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów.

10. Wybrane książki o totalitaryzmie i ich filmowe adaptacje. Oceń, która z form przekazu, pełniej oddaje prawdę o zniewoleniu człowieka.

11. Najważniejszą cechą arcydzieł jest ich współczesność (Adam Hanuszkiewicz). Rozważ prawdziwość tej myśli, odwołując się do wybranych dzieł literackich,  muzycznych, plastycznych.

12. Mit ikaryjski w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

13. Karykatura jako jeden ze sposobów prezentacji człowieka w różnych tekstach kultury.  

14. Teatr i film wobec tekstu „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego.

15. Naturalizm w prozie S. Żeromskiego, W.S. Reymonta oraz w malarstwie przełomu XIX i XX w.

16. Obraz rodzącego się kapitalizmu w Polsce w XIX w. Omów zjawisko, korzystając z różnych przekazów kultury.

17.  Dekadentyzm – postawa duchowa i prąd artystyczny. Ukaż jego odzwierciedlenie w  literaturze i sztuce.

18.  Obecność tradycji powstania styczniowego w literaturze i malarstwie polskim. Przedstaw i omów na wybranych przykładach.

19.  Czy adaptacje filmowe sprzyjają popularyzacji literatury, czy konkurują z nią? Uzasadnij swój osąd w oparciu o wybrane utwory.

20.  Obrzędy ludowe jako inspiracja artystyczna. Zaprezentuj na przykładach literatury i sztuki.

21.  Najciekawsze postacie kobiece w literaturze i ich obraz w filmie. Omów zjawisko, korzystając z dzieł polskich twórców.

22. „Biblia” - źródło inspiracji twórców różnych tekstów kultury.

23.  Postacie tragiczne źródłem inspiracji dla twórców różnych tekstów kultury.

24.  Motyw śmierci w  literaturze i sztuce. Zaprezentuj różne sposoby przedstawiania śmierci , odwołując się do wybranych dzieł.

25. Pejzaż pędzlem i piórem malowany. Impresjonizm w malarstwie i wybranych utworach  literackich Młodej Polski.

26.  Symbolizm w malarstwie i literaturze Młodej Polski.

27.  Bohater literacki a jego kreacja filmowa lub teatralna. Omów na wybranych przykładach.

28.  Literatura i malarstwo tworzone „ku pokrzepieniu serc" (H. Sienkiewicz i J. Matejko ). Omów odwołując się do wybranych dzieł literatury i sztuki.

JĘZYK

1. Specyfika języka bohaterów literatury staropolskiej. Omów na przykładach wybranych utworów.

2. Zaprezentuj problem indywidualizacji języka bohaterów z tych samych utworów literackich.

3. Analiza językowa wybranych tekstów publicystycznych z epoki pozytywizmu.

4. Analizując zgromadzony materiał językowy, scharakteryzuj gwary środowiskowe we współczesnym języku polskim.

5. Scharakteryzuj język bohaterów wybranej, polskiej telenoweli.

6. Omów na przykładach rolę stylu biblijnego w literaturze polskiej.

7. Na przykładach różnych tekstów( literackich, prasowych i innych) omów właściwości świadczące o nadawcy i odbiorcy.

8. Jaką rolę w języku literatury odgrywają tzw. słowa- klucze? Analiza zgromadzonego materiału językowego.

9.Rola kolokwializmów w  twórczości wybranych poetów XX wieku.Omów na przykładzie wybranych utworów.

10. Omów pochodzenie i znaczenie nazw miejscowych w twoim regionie. Dokonaj analizy wybranych przykładów.

11. Nazwiska znaczące bohaterów literackich różnych epok. Omów ich funkcję stylistyczną, związki z kreacją bohatera lub ideą utworu.

12. Kultura języka w Internecie. Scharakteryzuj język użytkowników na podstawie  zebranego materiału.

13. Funkcje archaizmów w wybranych powieściach historycznych. Omów na przykładach.

14. Żywe i martwe frazeologizmy o rodowodzie biblijnym i mitologicznym we współczesnej polszczyźnie. Scharakteryzuj na podstawie zgromadzonego materiału.

15. Eksperymenty językowe w poezji polskiej XX wieku: Stanisław Barańczak, Miron Białoszewski i inni. Omów na wybranych przykładach.

16. Język jako wyraz systemu wartości i kreacja obrazu świata w gwarze uczniowskiej.

17. Perswazyjne funkcje języka na przykładzie propagandy. Omów problem odwołując się do tekstów publicystycznych.

18. Zjawisko stylu naukowego. Przedstaw problem w oparciu o zgromadzony materiał.

19. Język jako system znaków. Omów zagadnienie, wykorzystując właściwie dobranymateriał rzeczowy.

20. Parodia jako rodzaj stylizacji. Przedstaw zjawisko, korzystając z tekstów literackich.

21. Wpływ literatury na współczesną frazeologię polską. Analizując zgromadzony materiał, scharakteryzuj funkcję „skrzydlatych słów” w tekstach mówionych i pisanych.

22. Komizm słowny elementem charakterystyki bohatera. Zanalizuj cechy języka wybranych postaci literackich. \

23. Funkcje i sposoby wykorzystania stylizacji gwarowej w literaturze na przykładzie utworów z wybranej epoki. \

24. Uzasadnione i nieuzasadnione zapożyczenia we współczesnym języku polskim. Omów na podstawie zgromadzonego materiału językowego.

25. Jak w polszczyźnie odzwierciedla się kultura naszych przodków? Analiza zgromadzonego materiału językowego.

26. Scharakteryzuj różne typy stylizacji językowej na przykładzie utworów młodopolskich.

27. Dialekty terytorialne języka polskiego jako tworzywo literackie. Omów na przykładach wybranych utworów.

28. Sposób kreacji świata w języku współczesnej reklamy . Omów zagadnienie na podstawie zgromadzonego materiału .